Warmtepomp verwarmt niet: oorzaken en kosten

Een warmtepomp verwarmt niet meer in de meeste gevallen door één van drie oorzaken: een verkeerd geconfigureerde stooklijn, ontluchtingsproblemen in het afgiftesysteem, of een bivalentiegrens die te hoog is ingesteld — en 35–45% van de bewoners lost het probleem na telefonische diagnose zelf op zonder een monteur te sturen.

Waarom verwarmt een warmtepomp niet genoeg?

De warmtepomp draait, het display toont geen alarm, maar de radiatoren worden nauwelijks warm. Dit is de meest frustrerende variant van een verwarmingsprobleem, omdat het systeem ogenschijnlijk functioneert. De drie meest voorkomende oorzaken in de Nederlandse praktijk zijn:

1. Fout geconfigureerde stooklijn — de warmtepomp produceert bij dalende buitentemperatuur onvoldoende aanvoertemperatuur.
2. Te klein of ontbrekend buffervatvermogen — kortcycling ondermijnt de warmteafgifte.
3. Ontluchtingsproblemen in het afgiftesysteem waardoor luchtbellen de circulatie blokkeren.

Tijdens de winter van 2024–2025, toen in Friesland en Groningen nachten tot −10°C optraden, kwamen daar twee extra factoren bij. De COP daalde zo scherp dat systemen van 5–6 kW structureel ondervermogen hadden. Bovendien schakelden hybride systemen massaal terug naar de cv-ketel, terwijl de bivalentiegrens soms te hoog was ingesteld. In een gemiddeld stookseizoen met nachten rond −3 tot −5°C blijft een goed gedimensioneerde warmtepomp veelal binnen zijn werkgebied. De extreme kou van 2024–2025 legde dus installatieproblemen bloot die in mildere winters onzichtbaar blijven.

Wilt u weten hoe u de parameters van uw installatie structureel correct instelt? Lees dan ook ons artikel over de stooklijn en thermostaat instellen.

Samengevat: de stooklijn is bij 40–55% van de klachten de kern van het probleem, en de oplossing zit in software — niet in een duur onderdeel.

Warmtepomp verwarmt niet: zelf diagnose stellen in vijf stappen

Voordat u een monteur belt, doorloopt u het volgende telefonische protocol. Naar schatting lost 35–45% van de bewoners het probleem hiermee zelf op — dat scheelt een servicebezoek van €100–€175.

Stap 1: controleer het display op storingscode

Staat er een actieve melding? Draait het systeem in verwarmingsmodus of staat het op stand-by? Een systeem dat “verwarmt” maar geen stooklijn-aanvraag ontvangt van de thermostaat doet niets fout — de thermostaat is het probleem.

Stap 2: check de waterdruk op de manometer

De manometer moet 1,5 tot 2,5 bar aanwijzen. Staat hij lager, dan circuleert het verwarmingswater onvoldoende. Bij te lage druk kunt u zelf bijvullen via de vulkraan. Meer uitleg staat in ons artikel over warmtepomp waterdruk te laag.

Stap 3: zijn er thermostaatknoppen afgesloten?

Per ongeluk dichtgedraaide radiatorknoppen of afgesloten groepen zijn een verrassend frequente oorzaak. Controleer alle radiatoren in de woning, inclusief slaapkamers die u zelden gebruikt.

Stap 4: controleer de buitenunit op bevriezing

Bij temperaturen rond het vriespunt kan de buitenunit bevriezen. Een normale warmtepomp heeft een ontdooiingscyclus, maar bij vervuiling of een defecte sensor kan die falen. Is de unit bedekt met ijs, schakel het systeem dan uit en laat het ontdooien.

Stap 5: lees de aanvoer- en retourtemperatuur uit

Raadpleeg het menu of de app. Een temperatuurverschil van meer dan 10–12°C tussen aanvoer en retour terwijl het systeem matig verwarmt, wijst op een verstopt filter of slib in de leidingen. Een verschil van minder dan 3–4°C bij vol vermogen kan duiden op compressorsleet.

Storingscodes bij warmtepomp verwarmt niet: Daikin, Vaillant, Nibe en Viessmann

Storingsmeldingen worden door bewoners regelmatig verkeerd geïnterpreteerd. Men googelt de code, leest “warmtepomp stuk” en concludeert dat de compressor kapot is — terwijl de code simpelweg aangeeft dat het water niet snel genoeg circuleert. Dit zijn de meest relevante codes per merk:

Bewaar altijd de installatiehandleiding met het codeoverzicht. Een Daikin A5-melding leidt regelmatig tot onnodige servicecalls ter waarde van €100–€175, terwijl een filterreiniging of ontluchting het probleem in tien minuten verhelpt. Zie ook ons overzicht van warmtepomp storingen, codes en kosten voor een completer beeld.

Samengevat: codes als Daikin A5, Vaillant F.75 en Nibe EB101 duiden op een afgifteprobleem — niet op een defecte compressor.

Bivalentiegrens verkeerd ingesteld: wanneer schakelt de hybride warmtepomp terug naar de ketel?

Een hybride warmtepomp van 5–8 kW is fabrieksmatig of door de installateur ingesteld op een bivalentiegrens tussen −3°C en +2°C. In de praktijk treft u echter regelmatig grenzen aan die op +5°C of zelfs +7°C staan — de warmtepomp schakelt dan te vroeg terug naar gas. Naar schatting is bij 30–40% van de geïnspecteerde systemen de bivalentiegrens niet optimaal ingesteld.

Het gevolg is tweeledig. Een te hoge grens kost onnodig gas maar verlaagt het stroomverbruik. Een grens die te laag staat (−7°C) dwingt de warmtepomp in ongunstige omstandigheden door te draaien, met stroompieken van 15–22 kWh per dag in plaats van het normale winterverbruik van 8–14 kWh per dag. Een klant in Noord-Brabant rapporteerde na correctie van de grens van +6°C naar +1°C een gasbesparing van circa €180 per stookseizoen.

De correctie zelf neemt een ervaren monteur 20–30 minuten in beslag en vereist een revisit na een week om nachttemperaturen te evalueren. Meer over de kostenverhouding tussen warmtepomp en ketel leest u in ons artikel over de warmtepomp en cv-ketel combinatie en kosten.

Samengevat: een bivalentiegrens van +1°C in plaats van +6°C levert in de praktijk tot €180 gasbesparing per stookseizoen op.

Verstopt filter of vuil buffervatwater als oorzaak van warmtepomp verwarmt niet

Een verstopt systeem- of retourfilter is verantwoordelijk voor ongeveer 15–25% van de “verwarmt niet”-meldingen bij systemen ouder dan drie jaar. Vuil buffervatwater of slib in de leidingen treedt vaker op in oudere woningen waar het verwarmingssysteem nooit is gespoeld vóór installatie.

Herkenbare signalen in de app of op het display:

• Temperatuurverschil aanvoer–retour groter dan 10–12°C terwijl het systeem maar matig verwarmt.
• Hoge pomptoerental-indicatie bij lage doorstroom.
• Foutcodes die wijzen op “flow te laag”: Daikin E3-serie, Vaillant F.75.
• Afwijkend COP-getal: een werkelijke COP van 1,2–1,8 terwijl het systeem bij die buitentemperatuur 2,5–3,5 zou moeten halen.

Volgens Milieu Centraal is een jaarlijkse filtercontrole één van de goedkoopste manieren om storingen te voorkomen. Een eenmalige systeemspoel bij installatie voorkomt het merendeel van de slib-gerelateerde problemen. De kosten voor een professionele filterreiniging inclusief ontluchting liggen op €125–€250.

Samengevat: een COP van 1,2–1,8 bij normale buitentemperatuur is een betrouwbaar signaal dat het systeem vervuild is en gereinigd moet worden.

Stooklijn aanpassen: hoe pakt de monteur dat concreet aan?

De stooklijn — ook wel verwarmingscurve of “slope” genoemd — bepaalt welke aanvoertemperatuur de warmtepomp produceert bij een bepaalde buitentemperatuur. De meeste misconfiguraties komen voor bij twee woningtypen:

• Slecht geïsoleerde jaren-70/80-rijtjeswoningen waarbij de curve is ingesteld alsof het een goed geïsoleerde woning betreft (te lage aanvoertemperatuur bij lage buitentemperatuur).
• Jaren-30-woningen met hoge plafondhoogte en gietijzeren radiatoren waarbij de curve te agressief staat en de pomp kortcyclet.

De concrete software-aanpassing: de hellingshoek verhogen van bijvoorbeeld 0,4 naar 0,6–0,8 voor slecht geïsoleerde woningen, en de parallelverschuiving (“offset”) aanpassen zodat bij 0°C buiten de aanvoer 42°C bereikt in plaats van 35°C. Dit is werk van 20–30 minuten voor een ervaren monteur, maar vereist een revisit na een week om nachttemperaturen te evalueren.

Bewoners in slecht geïsoleerde woningen lossen het verwarmingsprobleem structureel op door ook de isolatie aan te pakken. Lees meer over de grenzen en oplossingen in ons artikel over de warmtepomp in een slecht geïsoleerde woning.

Samengevat: een stooklijn-helling van 0,6–0,8 en een aanvoertemperatuur van 42°C bij 0°C buiten lost bij de meeste slecht geïsoleerde woningen het “verwarmt niet genoeg”-probleem op.

Wat kost een servicebezoek voor warmtepomp verwarmt niet in 2025–2026?

Een gemiddelde servicebeurt voor dit klachttype duurt 1,5 tot 3 uur, afhankelijk van of het een software-aanpassing is (korter) of een filterreiniging plus ontluchting plus hercalibratie (langer). De tarieven van erkende installateurs in 2025–2026:

Regio’s met de langste wachttijden zijn de Kop van Noord-Holland, Zeeland, Drenthe en Groningen, waar erkende warmtepompmonteurs schaars zijn. Wachttijden van 5–14 dagen voor een niet-spoedingreep zijn daar realistisch; in de Randstad doorgaans 2–5 werkdagen. Een onderhoudscontract geeft u prioriteit bij storingen en is in deze regio’s zijn geld dubbel waard.

Wanneer is 'warmtepomp verwarmt niet' een teken van compressorsleet?

Compressorproblemen manifesteren zich doorgaans pas na 12–18 jaar bij goed onderhouden systemen, maar bij slecht onderhouden of zwaar belaste installaties ook na 8–10 jaar. Drie meetwaarden geven compressorsleet ondubbelzinnig aan:

• Lage hogedrukzijde: een druk die structureel 15–25% onder de fabrieksspecificatie blijft, wijst op compressorsleet of koudemiddellek.
• Hoge stroomopname: een compressor die 20–35% meer Ampère trekt dan het nameplate-vermogen aangeeft, verliest efficiëntie en staat op instorten.
• Klein temperatuurverschil aanvoer/retour: minder dan 3–4°C bij vol vermogen betekent dat de compressor het koudemiddel niet meer voldoende comprimeert.

Compressor vervangen kost €1.500–€3.500 aan arbeids- en onderdeelkosten. Is het systeem ouder dan 12 jaar én is de compressor defect, dan is vervanging van de hele warmtepomp vrijwel altijd economisch verstandiger — zeker met het oog op de ISDE-subsidie die momenteel beschikbaar is. Meer informatie over de actuele bedragen vindt u bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Samengevat: bij een systeem ouder dan 12 jaar met compressorproblemen is vervanging financieel aantrekkelijker dan reparatie, mede door beschikbare ISDE-subsidie.

Het hardnekkigste misverstand: radiatoren voelen lauw en dat is normaal

Het meest voorkomende misverstand is dat bewoners de warmtepomp vergelijken met hun oude cv-ketel. Een cv-ketel warmt aanvoerwater op tot 70–80°C; radiatoren worden dan heet. Een lucht-water warmtepomp werkt efficiënt op 35–45°C aanvoer. Radiatoren voelen daarmee “lauw” aan — ze zijn nooit echt heet. Dat is geen storing, dat is het ontwerp.

Een warmtepomp heeft 3–4 uur nodig om een afgekoelde woning op temperatuur te brengen. Wie na één uur voelt dat het “niet opwarmt” en in paniek de thermostaat verhoogt, dwingt het systeem in kortcycling. De concrete tip: stel de warmtepomp in op continue werking met een lage stooklijn, niet op aan/uit via een klokprogramma. Dat geeft een constant comfortgevoel én een betere COP van 15–25%. Meer over de opwarmtijd leest u in ons artikel over hoe snel een warmtepomp uw woning verwarmt.

Volgens Milieu Centraal is continu draaien op lage temperatuur bij warmtepompen efficiënter dan intermitterende werking op hoge temperatuur — precies het omgekeerde van hoe een cv-ketel optimaal functioneert.

Samengevat: lauwe radiatoren bij 40°C aanvoer zijn normaal voor een warmtepomp — instellen op continue werking lost het “te koud”-gevoel op en verbetert de COP met 15–25%.

Wanneer warmtepomp verwarmt niet structureel terugkomt: naoorlogse woning aanpakken

De probleemcombinatie die het vaakst leidt tot structurele klachten: een lucht-water warmtepomp geplaatst op een ongewijzigd naoorlogs systeem met gietijzeren radiatoren, enkelvoudige CV-leidingen en geen buffervatje. Dit leidt elke winter opnieuw tot kortcycling en onvoldoende warmteafgifte. Op een bepaald moment heeft repareren geen zin meer.

Wat systeemaanpassing realistisch kost:

• Vervanging gietijzeren radiatoren door lage-temperatuurradiatoren: €3.000–€7.000 afhankelijk van woninggrootte.
• Toevoegen buffervat 80–200 liter: €400–€900 inclusief installatie.
• Hydraulische afregeling: €300–€600.
• Totaal realistisch: €4.000–€9.500.

In slecht geïsoleerde naoorlogse woningen in bijvoorbeeld Limburg of Gelderland is het verstandig eerst dakisolatie en spouwmuurisolatie te combineren — via ISDE subsidiabel — zodat de warmtevraag daalt en de bestaande warmtepomp alsnog voldoende kan zijn. Lees meer over de aanpak bij een warmtepomp in een jaren-70-woning en wat u kunt verwachten qua kosten en valkuilen.

Wat betreft de radiatoren: ons artikel over wanneer u oude radiatoren vervangt bij een warmtepomp geeft u een concrete beslisboom.

Samengevat: systeemaanpassing bij een naoorlogse woning kost €4.000–€9.500, maar voorkomt jarenlange terugkerende storingskosten én verbetert het COP structureel.

Onze analyse: welk probleem lost u het eerst op?

Onze analyse: combineer de vijf-stappendiagnose met de storingscodes in dit artikel. Bij een systeem jonger dan vijf jaar zonder actieve foutmelding: begin met de stooklijn. Bij een systeem van 3–10 jaar met een COP onder 2,0 en een groot aanvoer/retourverschil: filterreiniging en ontluchting. Bij een hybride systeem met onverwacht hoog gasverbruik (>20% boven verwachting): bivalentiegrens controleren — de kans is 30–40% dat die verkeerd staat. Bij een systeem ouder dan 12 jaar met compressorsignalen: vraag een offerte voor vervanging én check de actuele ISDE-bedragen bij RVO.nl. Een nieuwe warmtepomp met ISDE-subsidie is in veel gevallen voordeliger dan een compressorreparatie van €1.500–€3.500 op een oud systeem. Wie in een naoorlogse woning woont en elk jaar dezelfde klacht terugziet, investeert structureel beter in systeemaanpassing dan in symptoombestrijding.

Conclusie

Een warmtepomp verwarmt niet in de meeste gevallen door een configuratieprobleem, niet door een defect onderdeel. De vijf-stappendiagnose helpt u in 35–45% van de gevallen het probleem zelf op te lossen. Storingscodes als Daikin A5, Vaillant F.75 en Nibe EB101 wijzen op een afgifteprobleem dat relatief goedkoop te verhelpen is. Wacht u toch op een monteur, dan betaalt u binnen kantooruren €150–€260 voor het eerste uur. Sluit bij installatie altijd een onderhoudscontract af — dat geeft u prioriteit in regio’s met lange wachttijden én dekt preventieve filtercontroles.

Verdiep u verder via:

• Warmtepomp retourtemperatuur: uitleg en instelling
• Warmtepomp buffervat: uitleg, kosten en voordelen
• Warmtepomp COP in de praktijk: waarom het tegenvalt

Veelgestelde vragen

Waarom verwarmt mijn warmtepomp niet meer terwijl hij wel draait?

In de meeste gevallen ligt de oorzaak bij een fout geconfigureerde stooklijn, ontluchtingsproblemen of een verstopt filter — niet bij een defecte compressor. Doorloop eerst de vijf-stappendiagnose: controleer waterdruk (1,5–2,5 bar), storingscodes, thermostaatknoppen, buitenunit en de aanvoer/retourtemperatuur in de app.

Wat betekent Daikin storingscode A5 of A6?

Daikin A5 en A6 duiden op onvoldoende waterflow of een hoge drukval in het afgiftesysteem — een filterreiniging of ontluchting lost dit in de meeste gevallen op in tien minuten, zonder dat een monteur nodig is.

Bij welke buitentemperatuur schakelt een hybride warmtepomp terug naar de cv-ketel?

De fabrieksinstelling ligt tussen −3°C en +2°C, maar bij 30–40% van de geïnspecteerde systemen staat de grens te hoog ingesteld (>+5°C), wat leidt tot onnodig gasverbruik. Correctie naar circa +1°C levert gemiddeld circa €180 gasbesparing per stookseizoen op.

Wat kost een diagnosebezoek voor warmtepomp verwarmt niet buiten kantooruren?

In 2025–2026 rekenen erkende installateurs €180–€280 voor het eerste uur inclusief voorrijkosten buiten kantooruren; binnen kantooruren is dat €150–€260. In Zeeland, Drenthe en de Kop van Noord-Holland bedraagt de wachttijd 5–14 dagen zonder onderhoudscontract.

Wanneer is het beter om de warmtepomp te vervangen in plaats van de compressor te repareren?

Bij een systeem ouder dan 12 jaar met aantoonbare compressorsleet (druk 15–25% onder spec, stroomopname 20–35% te hoog) is vervanging economisch aantrekkelijker dan reparatie van €1.500–€3.500, zeker met de huidige ISDE-subsidie voor een nieuwe warmtepomp via RVO.nl.

Mijn radiatoren voelen lauw aan maar de warmtepomp werkt: is dat normaal?

Ja, dat is normaal. Een lucht-water warmtepomp werkt efficiënt op 35–45°C aanvoer; radiatoren zijn nooit heet zoals bij een cv-ketel op 70–80°C. Stel de warmtepomp in op continue werking met een lage stooklijn — dat geeft een beter comfortgevoel én een COP-verbetering van 15–25%.

Wat kost een volledige systeemaanpassing bij een naoorlogse woning met gietijzeren radiatoren?

Vervanging van radiatoren, toevoegen van een buffervat en hydraulische afregeling samen kosten realistisch €4.000–€9.500. Combineer dit met spouwmuur- en dakisolatie (ISDE-subsidiabel) om de warmtevraag te verlagen en de warmtepomp structureel voldoende te laten zijn.